De fatale termijn: standstill en Alcatel na de gunningsbeslissing

Waarom deze termijn boven alles gaat

De standstill-termijn is de belangrijkste klok in het hele aanbestedingsproces. Hij geeft een afgewezen inschrijver de kans om naar de rechter te stappen voordat de opdracht onomkeerbaar wordt gegund. Het is de Nederlandse uitwerking van het Europese Alcatel-arrest en de Rechtsbeschermingsrichtlijn. De kern: tussen de gunningsbeslissing en het sluiten van de overeenkomst zit een verplichte wachttijd, zodat rechtsbescherming nog effectief is.

Hoe de termijn loopt

De termijn bedraagt ten minste 20 kalenderdagen en begint te lopen op de dag ná verzending van de gunningsbeslissing. Maak je binnen die termijn een kort geding aanhangig bij de voorzieningenrechter, dan mag de aanbestedende dienst de overeenkomst niet sluiten tot er een vonnis is. Doe je niets, dan gaat de dienst na afloop over tot definitieve gunning.

Wat als je te laat bent

De nuances

• 20 dagen is een minimum. Een aanbestedende dienst mag een langere termijn hanteren; lees altijd wat er in de gunningsbrief staat.
• Geldt bij Europese procedures. Bij nationale of onderhandse procedures geldt de verplichte standstill formeel niet — al is rechtsbescherming daar ook niet uitgesloten.
• Er zijn uitzonderingen (art. 2.127/2.128), bijvoorbeeld wanneer er maar één inschrijver is die ook de winnaar is, of bij bepaalde raamovereenkomsten en dynamische aankoopsystemen.

Wat je op tijd moet doen

Een sterke positie heb je als je binnen de termijn dagvaardt én een inhoudelijk gebrek kunt aanwijzen — bijvoorbeeld een gebrekkige motivering, een winnaar die niet aan een knock-out-eis voldoet, of sturing die je tijdig via de Nota van Inlichtingen hebt aangekaart. Schakel bij een serieus geschil altijd op tijd een aanbestedingsjurist in: door de korte, fatale termijn is wachten het grootste risico.